Όταν, τον περασμένο Ιούνιο, ετοίμαζα την ελληνική έκδοση της ιστορίας Το Μυστήριο του Ρομπολαστέξ, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα ήταν η κύρια ιστορία στο τελευταίο τεύχος του εβδομαδιαίου Μίκυ Μάους. Σύμφωνα με τον τότε προγραμματισμό, η ιστορία θα δημοσιευόταν σε τέσσερις συνέχειες, στα τεύχη 2460 έως 2463.
Quand je préparais, en juin dernier, l'édition grecque du Mistero del Robiolastex, je ne pouvais pas imaginer que je travaillais sur l'histoire principale du dernier numéro de l'hebdomadaire Miky Maous. D'après nos projets, les quatre épisodes de cette histoire étaient destinés aux numéros 2460 à 2463.
Δύο φθινοπωρινές κυκλοφορίες, δύο τρόποι να κάνει κανείς δημοσιογραφία στα καρέ των κόμικς. Από τη μία,ο καινούργιος Λεφράν των Ρομπερέστ και Ρεγκρίκ, με τίτλο L'Enfant Staline, που κυκλοφόρησε σήμερα. Από την άλλη, η Revue Dessinée, ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον πείραμα εικονογραφημένης δημοσιογραφίας, που θα κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο.
Deux sorties de la rentrée, deux manières de faire du journalisme dans les cases de la bande dessinée. D'un côté, L'Enfant Staline, le nouveau Lefranc de Robberecht et Régric, paru aujourd'hui; de l'autre, une expérimentation extrêmement intéressante de journalisme graphique dans La Revue Dessinéequi sortira en septembre.
Παιδικά αναγνώσματα και αυτοβιογραφική μυθοπλασία «Όλοι ήμασταν κάποτε παιδιά. Μεγαλώνουμε, η προσωπικότητά μας αλλάζει, όμως μέσα μας μένει πάντα κάτι από την παιδική μας ηλικία. Όταν ετοιμάζουμε μια καινούργια ταινία, [σκεφτόμαστε] μόνο αυτό που μένει καλό, αγνό κι αμόλυντο στο βάθος του εαυτού μας, αυτό που ο κόσμος μας έχει κάνει να ξεχάσουμε και ίσως οι ταινίες μας να μας βοηθήσουν να το θυμηθούμε», έλεγε ο Ουώλτ Ντίσνεϋ στον Σέσιλ Ντε Μιλ, μια μέρα μετά τα Χριστούγεννα του 1938, μιλώντας σε μια ραδιοφωνική εκπομπή για την Χιονάτη, την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους με κινούμενα σχέδια.
Το 2005, στην Μυστηριώδη Φλόγα της Βασίλισσας Λοάνα του Ουμπέρτο Έκο, την επιστροφή των παιδικών αναμνήσεων πυροδοτεί, όχι κάποια ταινία, αλλά μια εικονογραφημένη ιστορία του Φλόυντ Γκόφρεντσον. Ο ήρωας του μυθιστορήματος, που πάσχει από αμνησία, βρίσκει μια πρόσφατη ανατύπωση ενός λευκώματος με την ιταλική εκδοχή της περιπέτειας Race for riches που είχε διαβάσει όταν ήταν μικρός και αναγνωρίζει αμέσως την ιστορία: ...αλλά σε μια στιγμή είδα ένα άλμπουμ με τον Μίκυ. [...] Ο Θησαυρός της Κλάραμπελ έγραφε στο πολύχρωμο εξώφυλλο. «Είχαν κάνει λάθος στο δέντρο», είπα. [...]
Lectures d’enfance et fiction autobiographique
«Nous avons tous été enfants. On grandit, notre personnalité change, mais on garde tous une part d'enfance en nous. Quand nous préparons un nouveau film, nous [pensons] uniquement à ce qui reste bon, pur et intact au plus profond de nous mêmes, à ce que le monde nous a fait oublier et que peut-être nos films pourront nous aider à nous en souvenir», disait Walt Disney à Cecil B. De Mille, le lendemain de Noël 1938, dans une émission radiophonique consacrée à Blanche-Neige, son premier long métrage d’animation.
En 2005, dans La Mystérieuse flamme de la reine Loana d'Umberto Eco, ce n'est pas un film mais une bande dessinée de Floyd Gottfredson qui déclenche l'émergence des souvenirs d'enfance chez le narrateur amnésique. Le personnage principal du roman découvre dans une brocante, une édition récente de la version italienne de l'aventure Race for riches, qu'il avait lue quand il était petit, et reconnaît immédiatement l'histoire: …à un moment donné j’ai vu un album de Mickey. […] Le Trésor de Clarabelle campait sur la couverture en différentes couleurs. «Et ils s’étaient trompés d’arbre», ai-je dit. […]
Πριν από είκοσι έξι χρόνια, οι Μισέλ Ανγκό και Κλωντ Γκιγιό έγραφαν στο περιοδικό Le Collectionneur de Bandes Dessinées, με αφορμή την γαλλική έκδοση των ιστοριών του Φλόυντ Γκότφρεντσον με τον Μίκυ Μάους από την Hachette στα πλαίσια της σειράς L'Âge d'Or de Mickey:
Το όνειρο... ή περίπου: η νέα σειρά L'Âge d'Or de Mickey (Hachette, 1987), που ορισμένοι λάτρεις της αυθεντικότητας θα επιθυμούσαν μαυρόασπρη. Οριζόντιο σχήμα, το μόνο που ταιριάζει, ιστορίες ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ολοκληρωμένες, η πρώτη σοβαρή μετάφραση...
Ο Μίκυ Μάους στην Κοιλάδα του Θανάτου, σε μετάφραση του υπογραφομένου, η ελληνική προσαρμογή της συγκεντρωτικής έκδοσης των ιστοριών του Φλόυντ Γκότφρεντσον από την Fantagraphics, φιλοδοξεί να ανταποκριθεί στις προδιαγραφές της ιδανικής έκδοσης που περίμεναν οι συντάκτες εκείνου του αφιερώματος το 1987.
Il y a vingt-six ans, à l'occasion de la publication des histoires de Floyd Gottfredson avec Mickey dans la collection L'Âge d'Or de Mickey chez Hachette, Michel Angot et Claude Guillot notaient, dans Le Collectionneur de Bandes Dessinées:
Le rêve... ou presque : la toute nouvelle collection L'Âge d'or de Mickey (Hachette, 1987) que certains puristes auraient souhaitée en noir et blanc. Le format à l'italienne qui seul convient, des histoires ENFIN intégrales, la première traduction sérieuse...
La version grecque de l'édition intégrale des histoires de Floyd Gottfredson chez Fantagraphics, dont le premier volume vient de paraître, traduit par l'auteur de ces lignes, a l'ambition de remplir le cahier des charges de l'édition idéale qu'attendaient les collaborateurs du Collectionneur en 1987.
Martin Lodewijk, Daan Jippes,
LesAventures de Bernard
Prudence, Tea For Two,
Glénat, 1982 (Bernard Voorzichtig,
Twee Voor Thee, 1972).
"Ο Καρλ Μπαρκς είχε δηλώσει κάποτε ότι, μερικές φορές, δεν μπορεί να ξεχωρίσει τις σελίδες του Γίππες από τις δικές του. Φαίνεται πως δεν είχε δει τον Ολλανδό ομότεχνό του να σχεδιάζει τον Αστερίξ, τον Σπιρού ή τους δικούς του ήρωες."
"Carl Barks disait que parfois il n’arrivait pas à distinguer les pages de Daan Jippes de celles qu’il avait dessinées lui-même. Il n’avait probablement pas vu les pages où son confrère néerlandais dessinait Astérix, Spirou ou ses propres personnages."
Carl Barks, Barney Bear and Benny Burro, Our Gang 26, 9/1946
(Carl Barks, The Carl Barks Big Book of Barney Bear, IDW Publishing,
2011, p. 129).
Τον Σεπτέμβριο του 1946, σε μια ιστορία του Καρλ Μπαρκς με τον Μπάρνυ τον Αρκούδο και τον Μπένυ τον Γαϊδαράκο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Our Gang, ένας συμπαθής Ινδιάνος δηλώνει ότι συλλέγει κουπόνια από κουτιά με δημητριακά για να αποκτήσει μια φωτογραφία της Έστερ Ουίλλιαμς.
Η καλλίγραμμη κολυμβήτρια το εκτίμησε ιδιαιτέρως και φρόντισε να ζητήσει ένα αυτόγραφο του Καρλ Μπαρκς. Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, του έγραψε: "Ευχαριστώ για το τεύχος με το αυτόγραφό σας. Ενθουσιάστηκα που βρήκα το όνομά μου σε ένα 'αστείο βιβλίο'."
Esther Williams, Life Magazine,
19/4/1943.
En septembre 1946, dans une histoire de Carl Barks avec Barney Bear et Benny Burro publiée dans Our Gang, un sympathique Indien affirme qu’il collectionne des coupons de boîtes de céréales pour obtenir une photo d’Esther Williams.
La sculpturale nageuse apprécia le compliment et demanda à Carl Barks un exemplaire dédicacé. En octobre, elle lui écrit pour le remercier: "Merci beaucoup pour le numéro dédicacé. J'étais ravie de retrouver mon nom dans un 'funny book'."
Άλφρεντ ο Πιγκουίνος, από τη σειρά Zig et Puce του Αλαίν Σαιντ-Ογκάν, 1927. Αυτό το κουκλάκι είναι ογδόντα πέντε χρονών. Είναι ίσως το πρώτο συλλεκτικό αντικείμενο βασισμένο σε μια φιγούρα των κόμικς που σημείωσε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Μετά την πρώτη του υπερατλαντική πτήση, ο Λίντμπεργκ πήρε μαζί του ένα τέτοιο κουκλί στην πτήση του από το Παρίσι στις Βρυξέλλες.
Alfred le Pingouin, d’après Zig et Puce d’Alain Saint-Ogan, 1927. Cette peluche a quatre-vingt-cinq ans. C'est peut-être le premier produit dérivé d’une bande dessinée à connaître un grand succès commercial. Après son premier vol transatlantique, Charles Lindbergh prit avec lui une peluche à l’effigie d’Alfred pour son vol de Paris à Bruxelles.
Μετά το φιάσκο που σηματοδοτεί το τέλος της περιπέτειάς του στο τσίρκο, ο Μίκυ τραγουδά το ρεφραίν του Somebody else, not me του Μπερτ Ουίλλιαμς, ενός μεγάλου μαύρου καλλιτέχνη του ελαφρού θεάτρου των αρχών του 20ου αιώνα. Το πρώτο κουπλέ του τραγουδιού αφηγείται μια ανάλογη περιπέτεια στον κόσμο του τσίρκου. Πέρα από το περιεχόμενο των στίχων, η επιλογή αυτή μας θυμίζει πόσα χρωστάει η περσόνα του Μίκυ, όπως και το ίνδαλμά του, ο Τσάρλι Τσάπλιν, στους καλλιτέχνες του βαριετέ και του μιούζικ χωλ.
Après le fiasco qui marque la fin de son aventure dans le microcosme du cirque, Mickey reprend le refrain de Somebody else, not me, un succès de Bert Williams, un grand entertainer noir du tournant du XXe siècle. Le premier couplet de la chanson raconte une mésaventure très proche de celle que vient de vivre la souris. Au-delà des paroles, le choix de ce morceau nous rappelle ce que le personnage de Mickey - tout comme son modèle, Charlie Chaplin - doit aux artistes du music-hall et des spectacles de variétés.
Με τον Ντέιβ Βαν Ρονκ, για πολλούς και διάφορους λόγους που δεν έχουν καμία σχέση με την ιστορία./ Avec Dave Van Ronk, pour des raisons qui n'ont rien à voir avec l'histoire.
Καλεσμένος σε μια κοσμική δεξίωση, ο Μίκυ ακούει το Just A Gigolo. Ενάμισι χρόνο αργότερα, η Ιρέν Μπορντονί ερμήνευσε το τραγούδι στο ομώνυμο καρτούν με την Μπέτυ Μπουπ.
Invité à une soirée huppée, Mickey écoute Just A Gigolo. Un an et demi plus tard, Irène Bordoni, présentée par Betty Boop, reprend la chanson dans le court métrage du même titre.
Η δεύτερη ιστορία του Μίκυ είναι προσανατολισμένη προς την καθαρή περιπέτεια και σε αρκετά σημεία, ακόμα και το χιούμορ περνάει σε δεύτερο πλάνο. Αυτό πάντως δεν εμποδίζει τον ήρωα να το ρίχνει στο τραγούδι με κάθε ευκαιρία.
La deuxième histoire de Mickey est nettement orientée vers l'aventure pure et souvent les éléments comiques passent au second plan. Cependant, cela n'empêche pas le héros de se mettre à chanter dès que l'occasion se présente.
Walt Disney, Win Smith, Lost on a Desert Island, 1-3/1930.
Ο Μίκυ κάνει μπάνιο σε μια λιμνούλα τραγουδώντας το Singing in the Bathtub, μια επιτυχία της εποχής. Λίγες εβδομάδες μετά την δημοσίευση αυτού του καρέ, το τραγούδι θα ακουστεί στις σκοτεινές αίθουσες στο πρώτο καρτούν της σειράς Looney Tunes, με τίτλο Sinkin' in the Bathtub. Το ακούμε από έναν μεγάλο δημιουργό κόμικς και διακεκριμένο φαν των ποντικιών και των παπιών, τον Ρόμπερτ Κραμπ.
Mickey prend son bain dans une mare, en chantant Singing in the Bathtub, un tube de l'époque. La chanson sera reprise dans le premier court métrage de la série Looney Tunes, Sinkin' in the Bathtub, sorti en salle quelques semaines après la publication de cette case dans les quotidiens. Ici avec un immense auteur de bd et grand amateur des souris et des canards, Robert Crumb et ses Cheap Suit Serenaders.
Ο Μίκυ έκανε το ντεμπούτο του στη μεγάλη οθόνη σφυρίζοντας. Και, όταν το 1930, πέρασε από τα κινούμενα σχέδια στα κόμικς, συνέχισε να το ρίχνει στο τραγούδι με κάθε ευκαιρία, σαν να ήθελε να θυμίσει στους αναγνώστες ότι ήταν ένα από τα πρώτα αστέρια του ομιλούντος κινηματογράφου.
Mickey a fait son début au grand écran en sifflant un air populaire. Quand il est passé du dessin animé à la bande dessiné en 1930, il n'a pas arrêté de pousser la chansonnette, comme s'il voulait rappeler aux lecteurs qu'il était une des premières stars du cinéma parlant.
Στις 7 Σεπτεμβρίου του 1963, ο Ουώλτ Ντίσνεϋ επισκέφθηκε την Ελλάδα με αφορμή τα γυρίσματα της ταινίας Στα Κρόσια του φεγγαριού (The Moon-Spinners) στην Ελούντα. Στο ξενοδοχείο όπου κατέλυσε, υπάρχει ακόμα το παλιό βιβλίο επισκεπτών με την υπογραφή του.
Στις πιο γνωστές βιογραφίες του δεν γίνεται λόγος για το σύντομο αυτό ταξίδι, όμως κάποια στοιχεία μπορεί να βρει κανείς στον τύπο και στα κινηματογραφικά επίκαιρα της εποχής.
Ο Μίκυ Μάους συναντά την Τέχνη, Αθήνα, 2004,
σελ. 8
Πριν από 105 χρόνια, στις 8 Αυγούστου 1907, γεννήθηκε στην Πάτρα ο Αλκαίος Αγγελόπουλος, ο οποίος τιμήθηκε, επτά χρόνια μετά τον θάνατό του, το 1997, με την διάκριση Disney Legend για την προσφορά του στην διάδοση του ντισνεϋκού κόμικς - και όχι μόνο - στην Ελλάδα, τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή. Χαρισματικός και δυναμικός, εργάστηκε ως δικηγόρος, αλλά και ως ανταποκριτής του πρακτορείου INS καλύπτοντας την ιταλική εισβολή στην Αβησσυνία και τον Ισπανικό εμφύλιο. Στην δεκαετία του 1960, συνέβαλλε στην ίδρυση της CalArts και, στην Ελλάδα, παραχώρησε στον Ευάγγελο Τερζόπουλο τα δικαιώματα για την έκδοση του εβδομαδιαίου Μίκυ Μάους στην Ελλάδα το 1966.
Dave Smith, Disney from A to Z.
Il y a 105 ans, le 8 août 1907, naissait à Patras, en Grèce, Alkaios Angelopulos, qui a reçu à titre posthume, en 1997, la distinction Disney Legend pour sa contribution, entre autres, à la diffusion de la bande dessinée disneyenne en Grèce, aux Balkans et au Proche Orient. Charismatique et dynamique, cet ancien avocat, journaliste (il a couvert l'invasion italienne en Abyssinie et la Guerre civile en Espagne pour l'agence INS) et vétéran de la Seconde Guerre mondiale, a contribué à la fondation de CalArts et, en 1966, il céda à Evangelos Terzopoulos les droits pour le lancement de l'hebdomadaire grec Miky Maous.
